(0)

Selecteer Regio

VIB nr. 90 - 2016

‘Vakbond in Beweging‘ is het 3-maandelijkse magazine van ABVV-regio Antwerpen. Het blad werd in een nieuw jasje gestoken en staat nu online.


Inhoud

  • Redactioneel: Aan de afrit van de digitale snelweg
  • Interview: Dirk Barrez over de transitie naar een duurzame en rechtvaardige economie
  • Cursief: Afgekeurd
  • Actueel: Dirk Schoeters: “We moeten deze marathon winnen en er voor zorgen dat het geen triatlon wordt”
  • Doe eens een boekje open: Dit is morgen
  • Internationaal: Cuba verandert door vergrijzing

Edito | Aan de afrit van de digitale snelweg

Dit verhaal begint met een kapotte tablet. Zo een plat ding dat in de huiskamers meer en meer de plaats van de computer inneemt. Het technologische speeltje dat niet altijd in even correcte omstandigheden in Azië geproduceerd wordt en waarvan één van de grondstoffen, Coltan, mee aanleiding is voor conflicten in midden Afrika. Die tablet dus, was stuk. Het ding laadde niet meer op.

De zoektocht om het toestel opnieuw aan de praat te krijgen ging via de website van de producent naar die van een gespecialiseerd reparatiebedrijf. Daar kon de herstelling online worden geboekt. Nog een klik verder en het transport was geregeld en betaald op de webpagina van een mondiale pakjesbezorger. Tot daar de afhandeling via de digitale snelweg. De laatste stap moest toch nog wel even ‘in het echt’ gebeuren. De defecte tablet afleveren bij een nabijgelegen lokaal ophaalpunt van het koeriersbedrijf. Dat oppikpunt bleek uiteindelijk een troosteloos nachtwinkeltje van slechts een paar vierkante meters groot. Zo een winkeltje dat door ons Antwerps stadsbestuur als ‘imagoverlagend’ bestempeld en belast wordt. Achter de winkeltoog, naast het obligate rek met sigaretten, zat een deuropening naar een onverlicht kamertje, niet veel groter dan een inmaakkast. Een kookpot pruttelde er op een gasfornuis. Terwijl de uitbater telefonisch nog iets natrok bij het pakjesbedrijf huilde er een baby. Verscholen in het halfduister van het achterkamertje stond de maxi-cosy op de grond. De winkelier, een klantvriendelijke Pakistaan, combineerde zijn commerciële activiteiten blijkbaar met de zorg voor zijn pasgeboren nageslacht.

‘Hopelijk betaalt de pakjesdienst zijn telefoonkosten naar de helpdesk terug’ bedacht ik me op de terugweg. Daar onmiddellijk op volgend: ‘en misschien leveren de activiteiten als af- en ophaalpunt wel juist die inkomsten op, die aan het einde van de maand voor de winkelier en zijn familie het verschil maken’. Het contrast was confronterend. Via de blinkende websites van multinationals rechtstreeks naar een derdewereldachtig nachtwinkeltje om de hoek. Aan de op- en afritten van de digitale snelweg zijn dit soort toestanden nochtans niet ongebruikelijk. Alleen blijft het leven van wie er in mee moet draaien over het algemeen verborgen. Weten wij veel over de man of vrouw die ‘s nachts het in een webshop gekochte artikel verpakt en verzendklaar maakt, over de (fiets)koerier die het de volgende ochtend levert? Ze blijven anoniem, laat staan dat je als klant weet waar ze de maxi-cosy met hun baby hebben gestald.

Dat gespecialiseerde internetbedrijven grof geld verdienen aan de diensten van particulieren en vooral (schijn)zelfstandigen is ondertussen geen nieuws meer. Gekende en beruchte voorbeelden zijn de taxidienst Uber en het verhuur- of hotelbedrijf Airbnb. Onder het mom dat zij alleen maar ontwerper en leverancier zijn van gespecialiseerde websites of een ingenieuze telefoon-applicaties, organiseren ze een informele economie die zich onttrekt aan alle bestaande sociale, economische en fiscale wetgeving. Ze wijzen elke verantwoordelijkheid af voor de handel en de diensten die via hun ‘digitale platform’ – het verzamelwoord voor hun website en app’s – verlopen, hoewel ze wel degelijk de volledige regie over de organisatie, het aanbod en de prijzen strak in eigen handen houden. Voor hun donkergrijze tot zwarte economische activiteiten bestaat zelfs al de naam ‘platformkapitalisme’. Genoemd naar de digitale draaischijf van hun bedrijfsmodel.

Als een op de rand van de informele economie balancerend nachtwinkeltje al fungeert als ‘dienst-naverkoop’ van een grote naam in de consumentenelektronica, dan is platformkapitalisme echter geen uitzondering meer, maar een besmettelijk bedrijfsmodel dat de reguliere economie ondergraaft. Blitse websites en gemakkelijke telefoonapp’s zijn dan de ‘Windows’- dressing voor sociale dumping en informele economie op de hoeken van onze straten. Dit is echter geen trend die we zullen tegenhouden door met ‘klompen’ te slaan op de technologie die het allemaal mogelijk maakt. En nog minder door ons af te reageren op zij die eigenlijk de eerste slachtoffers zijn: het weze de schijnzelfstandige of de uitbater van een ‘imagoverlagende’ nachtwinkel. Maar als vakbond gaan we wel dringend op zoek moeten gaan naar creatieve oplossingen om die negatieve tendens om te buigen. Samen met andere sociale organisaties en partners en misschien net door gebruik te maken van die nieuwe technologieën.

En toeval of niet, verder in dit nummer van Vakbond in Beweging staat een interessant interview met Dirk Barrez, journalist, activist en schrijver van ‘Transitie, onze welvaart van morgen?’. In dat interview praat Barrez enthousiast over de nood én de mogelijkheden om te evolueren naar een duurzame en een sociale economie. Hij trekt daarbij de parallel met de strijd die vakbonden gevoerd hebben voor de welvaartsstaat. Eenzelfde strijd is volgens hem nodig om een ‘transitie’ (overgang) te maken naar een economie die tegelijkertijd zorgt voor algemene welvaart als voor het voortbestaan van onze planeet. Dat is voer om over na te denken en een stimulans tot handelen. Want het is dringend tijd dat we zelf gaan bepalen naar waar de digitale snelweg ons leidt. Naar een economie van geglobaliseerde bedrijven die ons via blinkende telefoonapp’s, websites en andere digitale platformen de wildernis van de informele economie in stuurt. Of naar een economie waarbij de sociale bescherming en de welvaart van de mensen én de duurzame omgang met onze planeet op de eerste plaats staan.

Dirk Schoeters

Lees VIB online

Downloads

Terug Top

Deze internetsite maakt gebruik van cookies. Dit doen we om uw surfervaring op deze website beter te maken.
U kunt ten alle tijde deze cookies weigeren of verwijderen door de instellingen in uw browser aan te passen.
Meer informatie hierover vindt u op https://www.aboutcookies.org/

Als u gewoon verder surft, geeft u toestemming om deze cookies te gebruiken.